Contactallergisch eczeem

Stoffen die contactallergieën kunnen veroorzaken
Het aantal stoffen dat een contactallergie kan veroorzaken is heel groot. De meest voorkomende contactallergenen zijn:

• onedele metalen, zoals nikkel, chroom en kobalt, die onder andere te vinden zijn in goedkope sieraden, cement (metselaarseczeem) en leer 
• geurstoffen, zoals die gebruikt worden in parfums en de meeste toiletartikelen, maar ook in industriële producten om onaangename geuren te maskeren 
• conserveermiddelen, die voorkomen in producten die aan bederf onderhevig zijn, zoals cosmetica, toiletartikelen, handcrèmes en talrijke industriële producten
• bestanddelen van rubber 
• lijmen 
• geneesmiddelen in crèmes en zalven 
• planten en bloemen (bijvoorbeeld Chrysanten en Alstroemeria) 
• beroepsgebonden stoffen, zoals bestanddelen van haarverf en permanentvloeistoffen bij kappers (kapperseczeem).

Soms treden overgevoeligheidsverschijnselen alleen op wanneer het contactallergeen in combinatie met licht in contact met de huid komt (foto-allergisch contacteczeem). Dit komt onder andere voor bij zonnebrandcrèmes (ook wel antizonnebrandcrème of zonnemelk genoemd) en parfums.

Hoe wordt de diagnose gesteld?
De dermatoloog kan door middel van huidtesten de stoffen opsporen waarvoor een overgevoeligheid bestaat. De te testen stoffen worden met pleisters op de rug geplakt en 2 dagen later weer verwijderd. Na 48 uur én 72 uur wordt de test afgelezen. Een test is positief als het opgebrachte materiaal (allergeen) ter plaatse een eczeemreactie veroorzaakt. Bij foto-allergisch contacteczeem worden de testen tevens met ultraviolet licht uitgevoerd.
Ook stoffen die op het werk voorkomen, cosmetica, toiletartikelen en geneesmiddelen kunnen soms getest worden. Hiervoor worden deze stoffen bijvoorbeeld eerst verdund of op de huid aangebracht zonder dat er een pleister over wordt geplakt.
Vrijwel altijd zal worden getest met een standaardreeks van stoffen, die in Europa de meeste allergische reacties veroorzaken, de Europese standaardreeks. Daarnaast kan met specifieke testreeksen verder onderzoek worden gedaan.
Indien een positieve reactie ontstaat op een bepaalde stof, dan zal samen met de dermatoloog worden bekeken of deze stof inderdaad de oorzaak kan zijn van het eczeem.

Wat is de behandeling?
Allereerst dient de stof waarvoor men overgevoelig is, vermeden te worden. Daarnaast moet het contacteczeem, net als alle andere vormen van eczeem behandeld worden. Meestal gebruikt men hiervoor een corticosteroïd-houdende zalf of crème. Bij uitgebreid en ernstig eczeem is soms een kuur met corticosteroïd-tabletten (prednison) nodig om het eczeem tot rust te brengen.

Wat kunt u zelf nog doen?
Om te voorkomen dat het eczeem weer actief wordt, moet contact met de stof waarvoor een allergie bestaat in principe vermeden worden. Van verschillende allergenen zijn aparte folders beschikbaar, waarin staat vermeld in welke producten deze allergenen onder andere voorkomen. Soms staat op cosmetica en toiletartikelen vermeld “hypo-allergeen”, “dermatologisch getest”, “pH-neutraal”, “huidvriendelijk”, “bevat alleen natuurzuivere producten”, en dergelijke. Deze aanprijzingen zeggen niets over de geschiktheid van een dergelijk product voor u. Ook voor zo’n product kunt u een allergie hebben of ontwikkelen.
Indien de contactallergie met het werk te maken heeft, kan verandering van beroep de beste oplossing zijn. Een dergelijke beslissing wordt meestal genomen in overleg met de bedrijfsarts en de dermatoloog.
Als sprake is van een allergisch contacteczeem aan de handen, is het nuttig de folder Handeczeem te raadplegen.

Deze folder is een uitgave van de

Nederlandse Vereniging voor
Dermatologie en Venereologie