©Huidconsult.nl      Geschreven door dermatologen                     
© Huidconsult.nl : Geschreven door dermatologen

Aften

PDF Afdrukken E-mail
Kleine pijnlijke zweertjes in de mond. Meestal 1 of enkele. Genezen vanzelf in ongeveer 2 weken.

Wat zijn aften?
Aften zijn pijnlijke zweertjes van het mondslijmvlies, die veelal voor het eerst ontstaan omstreeks de puberteit en die de neiging hebben om vaak terug te komen. Aften komen bij ongeveer 20% van de bevolking voor. De meeste mensen hebben slechts af en toe wat ongemak van kleine pijnlijke zweertjes, die na 1 tot 2 weken weer spontaan genezen. Sommigen hebben echter vaak terugkerende, grote en zeer pijnlijke zweren in de mond. Bij het ontstaan van aften spelen waarschijnlijk verschillende factoren een rol. Bij ongeveer 10% van de mensen met aften wordt een oorzaak gevonden. In alle andere gevallen kan de aandoening zo nodig worden behandeld, maar niet definitief worden genezen. 

 Image

  foto: afte op de tong                                              

Hoe ontstaan aften?
Er is niet één bepaalde oorzaak voor aften aan te wijzen. Het is waarschijnlijk zo dat verschillende factoren aften kunnen uitlokken bij mensen die daar aanleg voor hebben. De meeste mensen met kleine aften zijn verder gezond, maar bij grote aften kunnen andere ziekten in het spel zijn.

Uitlokkende factoren

Beschadiging
Beschadiging van het mondslijmvlies, zoals door tanden poetsen, flossen, kauwgom kauwen, scherpe harde stukjes in voedsel, een slecht sluitend gebit, injecties of tandheelkundige behandelingen, kan bij sommige mensen aften uitlokken.
Roken van sigaretten leidt ook tot beschadiging van het mondslijmvlies, maar toch lijken (vooral grote) aften iets minder vaak voor te komen bij rokers.

Emotionele stress
Stress wordt als een belangrijke uitlokkende factor beschouwd.

Hormonale factoren
Een duidelijk verband tussen aften en de menstruatie is nooit aangetoond. Toch komt het af en toe voor dat aften bij vrouwen verdwijnen tijdens het gebruik van een anticonceptiepil of tijdens zwangerschap.

Virussen en bacteriën
Bacteriën en virussen zijn ooit beschouwd als mogelijke oorzaken van aften, maar dat is nooit bewezen. Ook het herpesvirus (dat koortsblaasjes veroorzaakt) speelt bij aften geen rol. Aften zijn dan ook niet besmettelijk.

Erfelijke factoren
Een erfelijke factor speelt vermoedelijk een rol. In de families van mensen met aften komen ook vaak anderen met aften voor.

Voedselovergevoeligheid
Allerlei voedingsmiddelen, conserveermiddelen en kleurstoffen worden verantwoordelijk gehouden voor het ontstaan van aften, maar dat is nooit bewezen. Een enkele keer kan een reactie op voeding niet worden uitgesloten.

Geneesmiddelen
Van medicijnen die het afweersysteem onderdrukken, is bekend dat ze op aften gelijkende zweren kunnen veroorzaken. Datzelfde geldt voor bepaalde pijnstillers, zoals ibuprofen en aspirine.

Ziekten die aften kunnen veroorzaken
Vooral grote aften kunnen een uiting zijn van een onderliggende ziekte. Hiertoe behoren de ziekte van Behçet, bloedziekten (door gebrek aan ijzer, vitamine B12 of foliumzuur) en darmziekten zoals coeliakie (overgevoeligheid voor gluten), de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Ook mensen die met HIV zijn geïnfecteerd kunnen op aften gelijkende zweren in de mond krijgen.

Wat zijn de verschijnselen?
Aften zijn pijnlijke, oppervlakkige, ronde tot ovale, grijs-witte zweertjes in de mond, die omgeven zijn door een rode rand. Ze komen vooral voor op de onderzijde van de tong, de mondbodem, het wangslijmvlies, de binnenzijde van de lip, het zachte gehemelte en soms in de keel. Er wordt onderscheid gemaakt tussen kleine en grote aften.
Kleine aften komen het meest voor (90%). De zweertjes zijn kleiner dan 0,5 cm, matig pijnlijk en genezen meestal spontaan binnen 1 tot 2 weken zonder littekenvorming. Deze aften kunnen vaak terugkomen, maar meestal nemen in de loop der jaren het aantal en de ernst van de aanvallen af.
Grote aften zien er hetzelfde uit als kleine aften, maar zijn groter dan een centimeter en ook dieper. Ze genezen langzaam in een periode van vele weken en laten een litteken achter. Deze zweren kunnen hevige pijn, koorts en algemene ziekteverschijnselen veroorzaken. Dit gaat soms ook samen met aften op de geslachtsorganen (penis, scrotum, schaamlippen, vagina) of rond de anus. Grote aften komen veel minder vaak voor dan kleine (bij ongeveer 10% van de mensen met aften).

Hoe wordt de diagnose gesteld?
In het algemeen kan de arts aan de hand van de klachten en de verschijnselen de diagnose vrij gemakkelijk stellen. Verreweg de meeste patiënten met aften zijn jonge gezonde mensen bij wie verder onderzoek niet noodzakelijk is. Wel zal worden gevraagd naar de mogelijke uitlokkende factoren die in deze folder genoemd zijn en naar symptomen die kunnen wijzen op de hierboven genoemde ziekten. Meestal is er niets aan de hand en is verder onderzoek niet nodig. Een enkele keer zal bloedonderzoek worden gedaan of wordt onder plaatselijke verdoving een stukje slijmvlies weggenomen (een biopt).

Wat is de behandeling?
Wanneer een uitlokkende factor wordt gevonden, moet (indien mogelijk) geprobeerd worden deze te verhelpen. Als een ziekte wordt aangetoond die de aften veroorzaakt, dan zal deze behandeld moeten worden. Bij ongeveer 9 van de 10 patiënten blijft de oorzaak van de aften echter onbekend. Dan is alleen symptomatische therapie mogelijk, dat wil zeggen dat de symptomen bestreden worden, maar dat de (onbekende) oorzaak blijft bestaan. Symptomatische therapie probeert de pijn te verlichten, de ziekteduur te verkorten en het aantal recidieven (keren dat er nieuwe aften ontstaan) te verminderen.
Helaas verloopt de behandeling van aften meestal moeizaam. Er zijn lokale (plaatselijke) behandelingen (het geneesmiddel wordt op de aften aangebracht) en systemische behandelingen (tabletten).

Lokale behandelingen
De pijn van de aften kan zo nodig worden verminderd met lidocaïne gel. Kleine aften kunnen ook behandeld worden met corticosteroïden (zie de folder “Corticosteroïden voor de huid”), bij voorkeur in een speciale basis voor het mondslijmvlies (hypromellose zalf). Deze middelen moeten 3-4 maal per dag op de aften worden aangebracht. Een ander middel is tetracycline mondspoeling, waarmee 4 tot 5 keer per dag gedurende 5 minuten gespoeld moet worden.

Systemische behandelingen
Systemische behandelingen (tabletten) worden alleen toegepast bij ernstige en hardnekkige aften die niet voldoende op lokale therapie reageren. Meestal wordt prednison gebruikt in een korte “stootkuur”. Tijdens deze behandeling zullen er weinig of geen aften aanwezig zijn, maar na het stoppen ervan komt de aandoening meestal weer terug. Er zijn ook nog enkele andere medicijnen die ernstige klachten kunnen onderdrukken, maar geen genezing bieden.

Wat kunt u zelf nog doen?
Probeer na te gaan of er factoren of omstandigheden zijn die de aften lijken uit te lokken. In dergelijke gevallen kunt u proberen deze factoren te vermijden. Wees verder voorzichtig met tanden poetsen en flossen, zodat u geen wondjes in het mondslijmvlies krijgt.

Wat zijn de vooruitzichten?
Bij de meeste patiënten is er geen aanwijsbare oorzaak van de klachten en zullen met enige regelmaat en soms gedurende vele jaren, nieuwe aanvallen van aften optreden. Het aantal en de ernst van deze aanvallen nemen meestal in de loop der jaren af.
Bij slechts ongeveer 10% van de patiënten met aften wordt een uitlokkende factor of ziekte gevonden. Als die oorzaak verholpen kan worden, zullen de aften waarschijnlijk verminderen of verdwijnen.

Steun het werk van het Huidfonds en word donateur!
Bezoek de website http://www.huidfonds.nl/ voor meer informatie of om u aan te melden als donateur.
Telefonisch mag ook: 030 28 23 995
  
                           Huidfonds logo officieel .JPG 10 10 03-200 - verkleind.jpg
Deze folder is een uitgave van de
Nederlandse Vereniging voor
Dermatologie en Venereologie

 
© 2005 Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie
Aangepast op 3-2-2011
Bij het samenstellen van deze informatie is grote zorgvuldigheid betracht. De Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie wijst desondanks iedere aansprakelijkheid af voor eventuele onjuistheden of andere tekortkomingen in de aangeboden informatie en voor de mogelijke gevolgen daarvan.

   

 

webcamconsultTip! U kunt nu via huidconsult.nl gratis een dermatoloog raadplegen over uw huidprobleem, zoals b.v. "Aften"!

Via de webcam: Elke vrijdagochtend  van 9 tot 10 inloopspreekuur op deze site. Voor gebruik op PC adviseren wij Chrome of Firefox. Gebruikt u mobiel of tablet? Download dan eerst de gratis webcamconsult app in Apple Appstore of Android Playstore. De app start vanzelf als u via deze link naar het inloopspreekuur gaat. Meer over webcamconsult


 

Reacties (13)Add Comment
 1 2 > 
Aften
geschreven door Gert , 07-08-2011
Al zo lang ik me kan herinneren heb ik last van aften. bij de minste bschadiging, b.v. het eten van een hard broodje, per ongeluk zachtjes op je tong of wang bijten, komen er gegarandeerd één of meer aften in de wang of op de tong.
Vooral op het puntje van de tong is een ramp, brand de hele dag, veel pijn bij praten, eten en drinken.
Direct spoelen met Listirine na een beschadiging helpt denk ik een klein beetje om het zweertje te voorkomen.
aantippen met Pyralvex is vreselijk pijnlijk en of het echt helpt weet ik niet.
Op aanraden van een apothekers assistente heb ik Oralmedic gekocht, (€ 10,-) drie wattenstaafjes met vloeistof om aan te tippen. Op de verpakking staat "Elimineert aften in enkele seconde" nou het brand de aften gewoon weg waardoor een blaas onstaat (grote beschadiging) die dan vervolgens een uitbreiding of grotere aften te weeg brengt.
Ik denk dat ik eens het advies van Desiree gaat opvolgen, ik eet vrij vaak pinda's, daar stop ik een poosje mee.
Aften
geschreven door Richard Schroede , 17-10-2010
Op latere leeftijd last ervan gekregen. Naar ik nu vermoed denk ik dat het is gekomen na een zeer stress volle situatie op het werk. Na jaren zit ik nu dan alweer 10 jaar in de WAO. Nog steeds heb ik last van stress en last van mijn zenuwen. Heb vitamine pillen geslikt, en ik gebruik nu al jaren lidocaïnehydrochloride gel welke alleen helpt om af en toe de pijn te verachten. Vooral achter in wang is vreselijk omdat je daarmee kauwt, niets helpt eigenlijk goed. En ik kom er ook niet achter wat het veroorzaakt want als het komt dan is het gewoon te laat en duurt het weken voordat ik er vanaf ben. Soms word ik er moedeloos van.
pijnloze aften?????
geschreven door frans , 15-10-2010
smilies/shocked.gif bestaat er wel zoiets als een pijnloze afte?????
Ik heb sind 2 dagen terug een bobbeltje aan de binnenkant van mijn wang dat op een afte lijkt maar deze doet geen pijn.ik heb ook geprobeerd hem uit te knijpen maar dat lukte niet.het heeft een diameter van ongeveer 5mm.aan mijn onderlip heb ik er volgensmij ook 2 hele kleine zitten. Die zijn er sinds gister.als dat aften waren zouden ze heel erg pijn doen neem ik aan.wat kan het dan zijn.ik maak me enorm zorgen.op google kom ik de ergste dingen tegen.ik moet wel toegeven dat mijn weerstand op dit moment erg laag is en ik zit ook al anderhalve maand onder de spanning en stress.ik slaap nauwlijk en ik eet nauwlijks en ik drink nauwlijks..zal het daarmee temaken hebbe?? Ik moet ook eerlijk geve dat ik vanwege de stress ook een slechte mond hygiene had.
Overige klachten
1.Chronische bijholteontsteking
2.Opgezette klieren in nek

Kan iemand me aub zeggen wat dit is??? Of waardoor t komt

Alvast bedankt
Banaan
geschreven door Empe , 26-09-2010
Ik heb jarenlang last gehad van aften en ontdekte een paar jaar geleden dat het komt door het eten van banaan. Hoe onrijper de banaan, des te meer aften. Een dag of 2 à 3 na het eten van banaan verschijnen de aften en blijven een dag of 8. Dit wil niet zeggen dat bij anderen ook de oorzaak bij bananen ligt.

Misschien is het een idee om telkens bij het verschijnen van aften op te schrijven wat u in de 3 voorgaande dagen gegeten heeft. Wellicht vindt u op den duur een overeenkomst.
aften
geschreven door Berna van Es , 18-08-2010
smilies/angry.gif smilies/angry.gif smilies/tongue.gif
Ik ben nu 68 jaar en heb al vanaf mijn jonge jaren veel last van aften.
Het zit in de familie.Vroeger zeiden ze, dat het een vitamine tekort was.Maar dat klopt niet.
De laatste jaren zijn de aften groter en dieper geworden.Erg pijnlijk en voor als je een prothese hebt.
Als ik nu iets voelt komen, begin ik direct met een wattenstokje PYRALVEX aan te stippen.Dit doe ik verschillende keren per dag, waardoor ik de idee heb, dat ik ze niet de kans geef veel groter te worden.
Het aantal aften is helaas sterk toegenomen.

De PYRALVEX kun je bij de drogist kopen.Succes
Gele 'pilletjes' uit china
geschreven door vince , 22-07-2010
Ik heb de 'pillen' in china gevonden hierboven door Ren beschreven. ze zien geel en plakken op de wonde en zetten vervolgens uit. Ze bevatten echter cortisone. De eerste keer werkte het enorm goed, de volgende ochtend was een pijnlijke aft nagenoeg verdwenen. ik dacht eindelijk een wondermiddel gevonden te hebben dat echt werkte; spijtig genoeg bleef het bij deze enkele keer, de volgende behandling werkte niet zo goed meer. ik had dit ket een eerder middel (kenacort) ook al voor; het lijkt erop dat de aften 'slim' zijn en snel immuun worden tegen goede behandelingen...
aften
geschreven door orv , 26-11-2009
hoe heette die pilletjes in china? weet je dat nog? of misschien kan je het nog te weten komen en hier bericht geven. het zou vele mensen kunnen helpen! smilies/smiley.gif
geneesmiddel
geschreven door Ren , 18-10-2009
In China kon ik een medicijn kopen dat voor mij tot nu toe het beste werkt. Een klein pilletje die je op de aft legt, die zich vervolgens vastzuigt aan de aft en hem doet verdwijnen. Ik deed dit dan 's avonds voor ik naar bed ging en de volgende dag was het zo goed als weg, in ieder geval pijnloos geworden. Deze methode heb ik nog nooit in NL gezien... Ook hadden ze daar een soort pleistertjes die je op de aft kan leggen. Werkte iets minder goed. Misschien een tip voor apothekers/artsen/onderzoekers om daar eens naar te kijken??
aften
geschreven door johan , 21-05-2009
Zolang als ik mij kan herinneren heb ik last van aften, mij leeftijd is 58 jaar. Doch de laatste 12/15 jaar is de frequentie van aanvallen toegenomen. Gemiddeld heb ik om de 4 tot 6 weken wel een aanval. Vaak ben ik op zulke momenten slaperig en moe. Soms wordt ik er een beetje deprie van als het weer zo ver is. Veel extra middelen heb ik geprobeerd, speciale tandpasta, extra vitamines, extra mineralen, mondspoelingen, moedeloos wordt ik er van. Wat heb ik?? Wie o wie helpt mij? Ja, ik ben ermee naar mijn huisarts en internist geweest. Helaas 10 jaar later nog steeds geen verbetering. Alvast bedankt voor de goede suggesties.
aften en ulcogant
geschreven door Dr. HJL van Gerwen , 13-05-2009
Wat nog wel een goed middel is om te proberen bij hardnekkige aften is Ulcogant.
Dit is een middel tegen maagzweren, dat een beschermingslaagje over de wond/zweer legt zodat het beschermd wordt tegen irritatie van maagzuur.
Het doet hetzelfde bij aften, zodat het beschermd wordt tegen irritatie van voedsel e.d., waardoor de aften sneller genezen en minder gauw terugkomen.
Ulcogant suspensie, flacon 250 ml, 4x/dag 5 ml in de mond nemen, goed contact laten maken met de aften en na 5 minuten uitspugen, 10 -12 dagen, maar mag langer en vaker worden gebruikt.
 1 2 > 

Uw eigen ervaring/mening? Geef uw reactie!
U kunt uw reactie toevoegen hier

busy
 

Follow huidconsult on Twitter