©Huidconsult.nl      Geschreven door dermatologen                     
© Huidconsult.nl : Geschreven door dermatologen

Actinische keratose

PDF Afdrukken E-mail
Meestal oppervlakkige plekjes (5- 10mm), met roodheid waarop hoornachtige schilfering. Kan er 1 zijn, vaak zijn er meerdere plekjes. Vooral voorkomend op huidgebieden die vaak aan de zon worden blootgesteld, zoals (onbehaarde) schedel, gelaat en ook handruggen. Soms op de onderbenen.

 

Wat zijn actinische keratosen?
Actinische keratosen (Grieks: aktis = straal; keratose = verhoorning van de huid), ook wel zonlichtbeschadigingen genoemd, zijn meestal kleine, veelal ruw aanvoelende verhoornde plekjes van de huid. De kleur varieert van huidkleurig tot rood of bruin. Deze huidafwijkingen ontstaan op de aan (zon)licht blootgestelde delen van het lichaam, vooral in het gezicht en op de handruggen.
Actinische keratosen worden vooral op oudere leeftijd gezien. Doordat mensen hun vrije tijd steeds vaker in de buitenlucht doorbrengen en zonvakanties steeds populairder worden, worden actinische keratosen ook steeds vaker op jongere leeftijd waargenomen. Een langdurig verblijf in de tropen, een licht huidtype en een langdurig gebruik van medicijnen die het immuunsysteem onderdrukken verhogen het risico op het krijgen van actinische keratosen.
Het vóórkomen kan, bij het toenemen van de leeftijd, oplopen tot 80% bij mensen met een licht huidtype (blond haar en blauwe ogen) in de leeftijd van 60 tot 69 jaar.
Actinische keratosen zijn te beschouwen als een chronisch effect van (teveel) ultraviolette straling en zij moeten gezien worden als een mogelijk voorstadium van huidkanker.


Video over Aktinische Keratosen (Youtube): 

 

ImageImage

Meer foto's, klik hier


Hoe ontstaan actinische keratosen?
Zonlicht heeft zowel positieve als negatieve kanten voor de mens. Als goede eigenschap kan genoemd worden de aanmaak van vitamine D in de huid. Door velen wordt ook het zonnen als aangenaam ervaren .

De negatieve kanten kunnen worden verdeeld in directe effecten en effecten op lange termijn. Een direct effect is bijvoorbeeld de zonnebrandreactie.
Een nadelig effect van ultraviolette straling op lange termijn is de vroegtijdige veroudering van de huid. De huid wordt droog en rimpelig, bleekgeel tot bruin van kleur en voelt leerachtig aan. De huid wordt ook vlekkerig.
Actinische keratosen ontstaan na langdurige blootstelling van de huid aan zonlicht en worden daarom ook wel solaire (sol=zon) keratosen genoemd. Het ontstaan van actinische keratosen is afhankelijk van het huidtype en de totale hoeveelheid ultraviolette straling die iemand in de loop van het leven op de huid heeft gekregen.
Hoe blanker de huid , des te groter de kans op het ontwikkelen van deze huidafwijking.

Wat zijn de verschijnselen?
Voorkeursplaatsen zijn de handruggen, de onderarmen, het gezicht en de kale(nde) schedelhuid. In het begin is de huidafwijking beter te voelen dan te zien.
Het zijn huidkleurige, rode of bruine, ruw aanvoelende plekjes of grotere plekken.
Soms zijn ze licht pijnlijk bij aanraking. De grootte kan wisselen van enkele millimeters tot enkele centimeters. Na verloop van jaren kan er in deze plekjes huidkanker ontstaan. Vaak zijn er meerdere plekjes aanwezig en zijn er aan de huid andere tekenen van langdurige zonlichtblootstelling te zien, zoals vlekkige verkleuringen en rimpels.

Hoe wordt de diagnose gesteld?
Meestal kan de diagnose met het blote oog gesteld worden. Bij twijfel kan er door het nemen van een klein huidmonster (biopt) verder onderzoek worden gedaan, om meer zekerheid te krijgen over de diagnose.

Wat is de behandeling?
Behandeling van actinische keratosen is noodzakelijk, omdat er na verloop van tijd, een duidelijk verhoogde kans bestaat op het ontstaan van huidkanker . Actinische keratosen kunnen op verschillende manieren worden behandeld:
  • Bevriezing met vloeibare stikstof
  • Ook kan Efudix crème , (bevat 5-fluorouracil) worden gebruikt, met name als het om grote huidoppervlakken gaat. Deze crème moet worden gebruikt tot de huid oppervlakkig beschadigd is en er een soort schaafwond ontstaat (ongeveer 3 weken). Deze behandeling veroorzaakt soms heftige huidreacties. Daarna geneest de huid zonder littekenvorming en blijven de actinische keratosen vaak lange tijd weg.
  • Nieuw is de behandeling met Aldara crème (bevat imiquimod). Deze behandeling wordt 3 keer per week toegepast gedurende enkele weken. Aldara kan huidirritatie veroorzaken.
  • Het op de huid aanbrengen van een vitamine A-achtige stof (tretinoïne) in een crème. Deze crème werkt langzaam en moet langdurig dagelijks worden toegepast en is meestal alleen werkzaam bij beginnende afwijkingen.
  • Een vrij nieuwe vorm van behandeling, vooral bij uitgebreide afwijkingen, is fotodynamische therapie. Hierbij wordt een crème op de huid aangebracht, die actinische keratosen gevoelig maakt voor licht. Door belichting met een speciale lamp worden de actinische keratosen vervolgens vernietigd. Deze behandeling kan erg pijnlijk zijn.
  • Soms wordt een combinatie gebruikt van wegbranden (electrocoagulatie) en wegschrappen met een scherpe lepel.
  • Soms is het noodzakelijk de afwijking eruit te snijden. Dit gebeurt veelal poliklinisch onder plaatselijke verdoving.
  • Verwijdering door chemische peeling.
Wat kunt u zelf hierna nog doen?
Belangrijk is verdere beschadiging van de huid door ultraviolette straling zoveel mogelijk te voorkomen. Dit kan door blootstelling aan zonlicht (en zonnebank) te beperken.
Het gebruik van zonnebrandcrème (ook wel: antizonnebrandcrème of zonnemelk) met een hoge beschermingsfactor (factor 15 of hoger), maar vooral het dragen van beschermende kleding en een hoofddeksel is van groot belang. Hierbij moet men bedenken dat een zonnebrandcrème niet bedoeld is om langer in de zon te kunnen blijven, maar om de huid te beschermen, gedurende de tijd dat u in de zon bent.
Bij mensen met veel actinische keratosen blijft controle door de arts noodzakelijk.

Wat zijn de vooruitzichten?
Actinische keratosen blijven na behandeling steeds terugkomen. De vroeger opgelopen zonneschade kan niet meer ongedaan worden gemaakt. Met enige regelmaat zal daarom de behandeling moeten worden herhaald.
Na verloop van jaren kan er, zoals gezegd, in de actinische keratosen huidkanker ontstaan. De vorm van huidkanker die kan ontstaan is het plaveiselcelcarcinoom (zie ook de gelijknamige folder). De kans op het ontstaan hiervan wordt geschat op 5-10%.



Steun het werk van het Huidfonds en word donateur!
Bezoek de website http://www.huidfonds.nl/ voor meer informatie of om u aan te melden als donateur.
Telefonisch mag ook: 030 28 23 995
                          Huidfonds logo officieel .JPG 10 10 03-200 - verkleind.jpg


Deze folder is een uitgave van de
Nederlandse Vereniging voor
Dermatologie en Venereologie

© 2000 Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie
Aangepast op 6-4-2008


Bij het samenstellen van deze informatie is grote zorgvuldigheid betracht. De Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie wijst desondanks iedere aansprakelijkheid af voor eventuele onjuistheden of andere tekortkomingen in de aangeboden informatie en voor de mogelijke gevolgen daarvan.

Reacties (16)Add Comment
 1 2
inmiddels ervaring
geschreven door elisabeth , 12-12-2008
Was niet pijnlijk en geneest ook goed. Ziet er nu beter uit dan voorheen, nu maar hopen dat het wegblijft. Anja, het blijft vanaf nu heel belangrijk om je huid goed te beschermen. Ik heb altijd, dus zomer en winter een dagcreme met SPF 15 op mijn gezicht. Je gezicht beschermen met een petje kan dan ook nog.
...
geschreven door Trees , 11-12-2008
Ik heb een op mijn gezicht laten verwijderen met stikstof was niet pijnlijk maar ben meer bang voor een litteken, het is na 1 week bij mij nog steeds heel rood dus ik hoop van niet, maar bij mij was het zeker niet pijnlijk
actinische keratose
geschreven door Anja 33 jaar , 01-12-2008
Hallo, heeft iemand ervaring met het behandelen van deze plekjes. Ik moet woensdag naar het ziekenhuis om het met stikstof te laten verwijderen maar zie er nogal tegen op. Is dit erg pijnlijk en zijn de diverse zalven ook goed. Hoe voorkom je deze in het vervolg want ik heb nl allemaal buitenhobby's en wil mijzelf niet binnen opsluiten. Is het smeren met een goede factor voldoende?
actinische keratose?
geschreven door Elisabeth , 23-10-2008
Sinds ongeveer 2 jaar schilferige bruin gele plekjes, korstjes op mijn neus die niet verdwijnen. Volgens huisarts act. keratose of hyperkeratose. Ben daar eigenlijk nog te jong voor(44) aldus de huisarts. Ze gaan dit bevriezen met stikstof. is dat veilig bij een huisarts of moet ik toch naar een dermatoloog?
Pijnlijke behandeling?
geschreven door Dr. van Gerwen , 10-09-2008
Indien behandeld wordt met Photodynamische therapie (PDT) dan kan het inderdaad wel pijnlijk zijn.
Operatief wegschrapen kan ook (dermabrasie), maar dat gebeurt onder lokale verdoving en is dus niet pijnlijk.
Actinische keratosen
geschreven door Tamara , 09-09-2008
Bij mijn vader is actinische keratosen gevonden. Nu moet ie deze maand naar het ziekenhuis voor een behandeling. Ze gaan
een stuk van zn hoofd huid afschrapen volgens mij want hij heeft die plekjes op zijn hoofd. Alleen hij hoort van iedereen dat de behandeling echt heel erg pijn doet. Is dat ook zo?
 1 2

Uw eigen ervaring/mening? Geef uw reactie!
quote
bold
italicize
underline
strike
url
image
quote
quote
smile
wink
laugh
grin
angry
sad
shocked
cool
tongue
kiss
cry
kleiner | groter
security code


Vul bovenstaande tekens in


busy
 

Follow huidconsult on Twitter